Diabetes na transplantatie
Lezing door Prof.dr. J.P. van Hooff, internist-nefroloog verbonden aan het AMC, Maastricht. Gehouden te Zwolle op 17 april 2004 tijdens de themadag “Voeding, beweging en mogelijke diabetes na transplantatie” en georganiseerd door de NVN.
De spreker zette uitvoerig uiteen waarom er diabetes kan ontstaan na transplantatie als gevolg van de medicijnen die worden voorgeschreven.
In vrijwel alle transplantatiecentra in Nederland wordt Neoral, Cellcept, Prograft en/of Prednison voorgeschreven tegen afstoting. Deze middelen kennen allemaal veel bijwerkingen. De bijwerkingen van Prednison tasten o.a. de effectiviteit van de door de alvleesklier geproduceerde insuline aan. Hierdoor is de kans op diabetes groot.
Op dit moment is men in het AMC te Maastricht bezig om alleen Prograft voor te schrijven aan niergetransplanteerden en daarbij geen Prednison.
Dit is een zeer lastig traject omdat het bij alle mensen die meedoen een ander effect heeft. Andere oorzaken hiervoor zijn ook: huidskleur; familiehistorie (erfelijkheid); ouderdom; overgewicht.
Prednison is een van de grootste veroorzakers van diabetes na een niertransplantatie. (NB: deze ochtend ging nadrukkelijk over Niergetransplanteerden). Er wordt dan ook gesproken van type 2 diabetes, maar dan wel insulineafhankelijk. Bij type 1 wordt er nagenoeg geen insuline meer geproduceerd.
De productie van de insuline blijft nagenoeg gelijk, echter de effectiviteit neemt sterk af.
De definitie voor diabetes is:
nuchtere bloedsuikerspiegel: > 5,6
normale bloedsuikerspiegel: > 7,6
De symptomen: veel plassen, veel drinken, sneller infecties. Deze volgorde omdat door een te hoog glucosegehalte in het bloed het teveel aan glucose als Lasix (een plasmiddel) werkt. Daardoor gaat men veel plassen, droogt men uit en gaat vervolgens weer veel drinken, enz.
De protocollen van de transplantatiecentra lopen nogal uiteen. De leiding heeft wel veel contact met elkaar en als een patiënt van centrum veranderd zal er NOOIT zomaar een verandering in de medicatie komen.
Verder wordt Prednison door patiënten vaak aangehaald als de grote veroorzaker van het overgewicht. Echter, uit onderzoek is gebleken dat vaak het bewegingspatroon van vlak voor de transplantatie wordt voortgezet na de transplantatie. Natuurlijk kan je eetlust aangemoedigd worden door de prednison, maar als je een doordacht bewegingspatroon in gang zet zal het overgewicht veel minder voorkomen, waardoor de kans op diabetes weer sterk kan afnemen.
