Geen afstoting na nieuwe nier
Gepubliceerd: 24 januari 2008
Door Huup Dassen
Rotterdam, 24 jan. Vier patiënten die tijdens een niertransplantatie ook beenmerg van de donor ontvingen, leven al enkele jaren zonder afstotingsverschijnselen. De afweercellen uit het ontvangen beenmerg voorkomen dat de nieuwe nier wordt afgestoten. Afweeronderdrukkende medicijnen zijn daardoor niet nodig.
Dat schrijven artsen van het Massachusetts General Hospital in Boston vandaag in het New England Journal of Medicine. De artsen behandelden vijf patiënten. Vier keer ging het goed. De enige misser was te wijten aan een – onmiddellijk gecorrigeerde – fout.
Op deze manier komen wellicht niertransplantaties binnen bereik waarbij het er niet meer toe doet wie de donor is. Als afstotingsverschijnselen geen rol meer spelen, kunnen nieren ook getransplanteerd worden als de donor en ontvanger totaal verschillende weefselkenmerken hebben.
Het idee voor de gecombineerde nier- en beenmergtransplantatie kwam tien jaar geleden van transplantatiepionier Thomas Starzl en de Nobelprijswinnaar Rolf Zinkernagel. Zij stelden voor een gemengd immuunsysteem te creëren waarin ook afweercellen van de donor een rol spelen. Zo’n systeem accepteert het donorweefsel, waardoor het niet nodig is om levenslang afweeronderdrukkende medicijnen te slikken.
Het herkennen van niet-eigen weefsel verloopt via zogeheten T-cellen uit het beenmerg. Die vallen weefsels aan wanneer zij daarin eiwitten herkennen die niet bij het eigen lichaam horen. Uit dierproeven is echter bekend dat een dergelijke reactie uitblijft als er ook T-cellen aanwezig zijn die het donorweefsel als eigen beschouwen.
Dat gegeven is nu gebruikt bij de vijf nierpatiënten. Omdat voor hen geen passende donor gevonden kon worden, kregen zij uit nood een nier van iemand wiens weefsel totaal incompatibel was met hun eigen immuunsysteem.
Voor de transplantatie werd eerst hun beenmerg gedeeltelijk stilgelegd en de activiteit van de T-cellen kunstmatig onderdrukt. Tijdens de operatie kregen de patiënten gelijktijdig een nier en beenmerg van de donor. Daarna brachten zij enkele weken door in een steriele omgeving om het nieuwe beenmerg de kans te geven aan te slaan.
Zodra het beenmerg functioneerde konden zij zonder de afweeronderdrukkende medicatie. De eerste patiënt doet dit inmiddels al meer dan vijf jaar.
A+ A-
Om de letters groter of kleiner te maken houdt u de controltoets ingedrukt en drukt dan op + of -
