» Lees hier alles over Jicht
Allopurinol is sinds 1967 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Zyloric en Apurin en als het merkloze Allopurinol. Het is te krijgen in tabletten.
1. Wat doet allopurinol en waarbij wordt het gebruikt?
Allopurinol remt de omzetting van purine naar urinezuur. Purine komt voor in eiwitrijke voeding. Door de omzetting te remmen, verlaagt allopurinol de hoeveelheid urinezuur in het bloed.
Artsen schrijven allopurinol voor bij jicht, nierstenen en bij kanker. Verder wordt het ook gebruikt bij enkele andere zeldzame aandoeningen waarbij de urinezuurproductie te hoog is.
Jicht
Jicht is een gewrichtsontsteking. Meestal van de grote teen, soms van andere gewrichten in de voet, enkel, knie, of pols. Het gewricht is rood, gezwollen, warm en bewegen is erg pijnlijk. De ontsteking komt meestal plotseling opzetten.
Oorzaak
De oorzaak is dat urinezuur ‘neerslaat' in het gewricht, in de vorm van kristallen. Dit kan gebeuren als u te veel urinezuur in het bloed heeft. De kristallen veroorzaken de ontsteking en de pijn.
Er zijn veel factoren die een teveel aan urinezuur kunnen veroorzaken. Bijvoorbeeld alcoholgebruik, eiwitrijk voedsel (bijvoorbeeld veel vlees), sommige medicijnen (bijvoorbeeld plaspillen), een operatie of verstuiking. Bovendien hebben sommige mensen meer aanleg tot jicht dan anderen.
Behandeling
De ontsteking geneest binnen één tot drie weken, maar sommige mensen krijgen na een tijdje weer een nieuwe aanval. U kunt proberen nieuwe aanvallen te voorkomen door veel te drinken, zo'n twee tot drie liter per dag.
Heeft u meer dan drie jichtaanvallen per jaar, dan kan de arts u allopurinol voorschrijven. Door allopurinol heeft u minder urinezuur in het bloed, waardoor het minder snel in een gewricht zal neerslaan.
Effect
Allopurinol remt de omzetting van purine in urinezuur en verlaagt zodoende de productie van urinezuur. Hierdoor vermindert in de loop van enkele weken de hoeveelheid urinezuur in het bloed. Het effect merkt u dus niet meteen. Toch is het belangrijk om allopurinol elke dag in te nemen. Alleen dan kan allopurinol de hoeveelheid urinezuur laag houden.
Allopurinol kan in het begin van de behandeling juist een jichtaanval uitlokken. In dat geval moet u wel doorgaan met het gebruik van allopurinol. U krijgt er een middel tegen een acute jichtaanval bij.
Nierstenen
Oorzaak en verschijnselen
Wanneer bepaalde stoffen in de urine niet volledig oplossen, kunnen ze neerslaan. Deze neerslag kan aangroeien tot 'stenen' en dan de binnenkant van de blaas en urinewegen irriteren. Soms raakt een niersteen los en komt het in de urineleider terecht. Dan ontstaat een pijnaanval. Zo'n aanval van pijn heet een niersteenkoliek. De pijn is vaak zo hevig dat u ook misselijkheid bent en moet braken. Meestal komt een niersteen binnen enkele dagen vanuit de urineleider in de blaas terecht, waarna u de steen uitplast.
Behandeling
De behandeling is er voornamelijk op gericht aangroei van nieuwe nierstenen te voorkomen. Het belangrijkste hierin is om per dag voldoende urine te produceren, door minstens twee liter vocht te drinken. Bij meer urine zullen stoffen namelijk minder snel neerslaan en worden dus minder stenen gevormd. Als dit niet voldoende helpt, worden de stenen vaak in het ziekenhuis vergruisd.
De arts tracht soms met medicijnen de aangroei van nieuwe nierstenen te voorkomen. Het is afhankelijk van de samenstelling van de nierstenen welke medicijnen daarvoor geschikt zijn. Bestaat de niersteen voor een deel uit urinezuur dan kan allopurinol effect hebben.
Effect
Allopurinol remt de omzetting van purine in urinezuur en verlaagt zodoende de productie van urinezuur. Hierdoor daalt de hoeveelheid urinezuur in het bloed en zullen nierstenen met urinezuur minder snel ontstaan. Het duurt enkele weken tot maanden voor het volledige effect van allopurinol is bereikt.
Klik voor meer informatie over geneesmiddelen bij nierstenen
Kanker
Allopurinol wordt gebruikt tegen een te grote hoeveelheid urinezuur in het bloed. Dit kan ontstaan als bijwerking van chemotherapie en als bijverschijnsel van sommige vormen van kanker.
Een te veel aan urinezuur kan jicht geven, maar ook andere verschijnselen , zoals nierstenen.
Oorzaak
Urinezuur wordt gevormd uit purine. Purine komt voor in eiwitten en in het erfelijk materiaal in de cel: het DNA. Sommige vormen van kanker veroorzaken een verhoogde hoeveelheid purine in het bloed. Ook bij de behandeling van kanker ontstaan eiwitrijke afbraakproducten met purine in het lichaam.
Behandeling
De nadelige effecten van een te veel aan urinezuur kunnen worden voorkomen door gebruik van allopurinol. Allopurinol verhindert de omzetting van purine in urinezuur.
Klik voor meer informatie over geneesmiddelen bij kanker
2. Op welke bijwerkingen moet ik letten?
Behalve het gewenste effect kan allopurinol bijwerkingen geven. De belangrijkste bijwerkingen zijn maagdarmklachten, jichtaanval, loskomende nierstenen, jeuk en huiduitslag.
Soms
* Jeuk of huiduitslag. Raadpleeg uw arts, aangezien dit kan wijzen op overgevoeligheid. Zeer zelden treedt ernstige overgevoeligheid op. Blijkt u overgevoelig, geef dat dan aan de apotheek door. U mag allopurinol in de toekomst niet meer gebruiken. Het apotheekteam kan er op letten dat u het middel niet opnieuw krijgt.
* In het begin van de behandeling kan allopurinol juist een jichtaanval uitlokken. Dit is meestal geen reden om te stoppen met de behandeling. Raadpleeg wel uw arts als een aanval optreedt. De arts kan u dan een medicijn tegen de aanval voorschrijven.
* Maag- of darmklachten. Dit vermindert meestal als u na enkele dagen gewend bent geraakt aan het middel. U kunt deze klachten voorkomen door het middel na het eten in te nemen.
* Loskomende nierstenen. Dit geeft pijn bij plassen of niersteenkolieken. Dit komt vanzelfsprekend vooral voor bij mensen die allopurinol gebruiken tegen nierstenen. Maar het kan ook gebeuren bij mensen die allopurinol om een andere reden gebruiken en niet weten dat ze nierstenen hebben. De nierstenen komen los omdat hun grootte door allopurinol kan afnemen.
Zeer zelden
* Duizeligheid, slaperigheid, klachten met zien.
* Bloedafwijkingen. Als u plotseling onverklaarbare koorts, keelpijn, blauwe plekken of bloedingen krijgt, moet u het gebruik staken en meteen uw arts waarschuwen.
Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.
3. Heeft allopurinol een wisselwerking met andere medicijnen?
De medicijnen met de belangrijkste wisselwerkingen zijn bloedverdunners, azathioprine, mercaptopurine en theofylline.
* De bloedverdunners acenocoumarol (Sintrom) en fenprocoumon (Marcoumar). Allopurinol kan de werking van de bloedverdunner versterken. Vertel de trombosedienst dat u allopurinol gebruikt of heeft gebruikt. Geef ook aan als u meer of minder allopurinol bent gaan slikken.
* Azathioprine (Imuran), een afweeronderdukkend middel gebruikt bij onder andere reuma, de ziekte van Crohn en orgaantransplantaties. Allopurinol versterkt de werking van azathioprine. De bijwerkingen kunnen toenemen. Raadpleeg uw arts. Deze zal de dosering azathioprine waarschijnlijk moeten aanpassen.
* Mercaptopurine (Puri-Nethol), een middel gebruikt bij kanker (leukemie). Allopurinol versterkt de werking van allopurinol. De bijwerkingen kunnen toenemen. Raadpleeg uw arts. Deze zal de dosering mercaptopurine waarschijnlijk moeten aanpassen.
* Theofylline, een middel gebruikt bij astma en COPD. Allopurinol versterkt de werking van allopurinol. De bijwerkingen kunnen toenemen. Raadpleeg uw arts. Deze zal de dosering theofylline waarschijnlijk moeten aanpassen.
* Er zijn veel medicijnen die de hoeveelheid urinezuur in het bloed kunnen verhogen, zoals plasmiddelen. Vertel uw apotheek dat u aanleg voor jicht heeft. Zij kunnen er dan op letten dat u niet zonder meer een medicijn krijgt dat een jichtaanval kan uitlokken.
4. Als ik allopurinol gebruik, mag ik dan...
autorijden?
Bij allopurinol zijn hiervoor geen beperkingen.
alcohol drinken?
Alcohol vermindert de uitscheiding van urinezuur door de nieren. Gebruik daarom weinig of geen alcohol, maar drink wel veel water (2 tot 3 liter per dag).
alles eten?
Sommige eiwitrijke voedingsmiddelen kunnen, ondanks de allopurinol, de hoeveelheid urinezuur in het bloed verhogen. Vraag eventueel een diëtist om advies.
5. Kan ik allopurinol gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
Zwangerschap
Gebruik allopurinol NIET tijdens de zwangerschap of als u zwanger wilt worden. Over het gebruik van allopurinol tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Meld het aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent, of binnenkort wilt worden.
Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts. Dit middel komt moedermelk terecht. Het is niet bekend of dit schadelijk is voor de baby.
6. Hoe moet ik allopurinol gebruiken?
Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.
Hoe?
* Innemen met een half glas water.
* Drink veel tijdens de behandeling (2 tot 3 liter vocht per dag).
Wanneer?
* Neem allopurinol tijdens of vlak na het eten in. Dan heeft u minder kans op maagklachten.
* Begin de behandeling niet als u net een jichtaanval heeft. Allopurinol kan namelijk in het begin van de behandeling juist een jichtaanval verergeren. Meestal adviseert de arts om tot enkele weken na een aanval te wachten.
Hoe lang?
* Het kan enkele maanden duren voor u merkt dat minder jichtaanvallen optreden. De arts zal regelmatig uw bloed controleren op hoeveelheid urinezuur en op de werking van de nieren.
* Als bij u regelmatig jicht of nierstenen zijn opgetreden, moet u allopurinol vaak levenslang gebruiken.
* Als het verhoogde urinezuurgehalte door geneesmiddelgebruik komt of door een ziekte, is de duur van het gebruik natuurlijk hiervan afhankelijk.
7. Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?
Het is belangrijk allopurinol consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn.
U gebruik allopurinol één keer per dag: duurt het nog meer dan acht uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan acht uur? Sla de vergeten dosis dan over.
8. Kan ik zomaar met allopurinol stoppen?
U kunt op ieder moment in één keer met het gebruik van allopurinol stoppen. De hoeveelheid urinezuur kan dan wel weer omhooggaan en opnieuw een jichtaanval of nierstenen veroorzaken. Stop dus alleen in overleg met uw arts.
A+ A-
Om de letters groter of kleiner te maken houdt u de controltoets ingedrukt en drukt dan op + of -
